Ganapati Atharvashirsha
The complete selected edition with Roman transliteration and Hindi / English editorial sense summaries.
गणपत्यथर्वशीर्ष
Open interactive reader · पाठ, Roman, bookmarksComplete selected original: 17 reading units. Wikisource revision 415703: complete opening peace invocation + all 14 numbered sections including phalashruti + complete closing peace invocations + colophon. Unaccented reading text; not a Vedic svara guide.
Wikisource revision 415703: complete opening peace invocation + all 14 numbered sections including phalashruti + complete closing peace invocations + colophon. Unaccented reading text; not a Vedic svara guide.
Scholarly review pending. Hindi and English editorial sense summaries accompany every unit; these are separate from the original.
Reading unit 1
॥ शान्ति पाठ ॥ ॐ भद्रं कर्णेभिः शृणुयाम देवाः । भद्रं पश्येमाक्षभिर्यजत्राः ॥ स्थिरैरङ्गैस्तुष्टुवांसस्तनूभिः । व्यशेम देवहितं यदायुः ॥ ॐ स्वस्ति न इन्द्रो वृद्धश्रवाः । स्वस्ति नः पूषा विश्ववेदाः ॥ स्वस्तिनस्तार्क्ष्यो अरिष्टनेमिः । स्वस्ति नो बृहस्पतिर्दधातु ॥ ॐ तन्मामवतु तद् वक्तारमवतु अवतु माम् अवतु वक्तारम् । ॐ शान्तिः शान्तिः शान्तिः ॥
Roman transliteration · उच्चारण
|| śānti pāṭha || oṃ bhadraṃ karṇebhiḥ śṛṇuyāma devāḥ | bhadraṃ paśyemākṣabhiryajatrāḥ || sthirairaṅgaistuṣṭuvāṃsastanūbhiḥ | vyaśema devahitaṃ yadāyuḥ || oṃ svasti na indro vṛddhaśravāḥ | svasti naḥ pūṣā viśvavedāḥ || svastinastārkṣyo ariṣṭanemiḥ | svasti no bṛhaspatirdadhātu || oṃ tanmāmavatu tad vaktāramavatu avatu mām avatu vaktāram | oṃ śāntiḥ śāntiḥ śāntiḥ ||
Editorial sense · भाव-सार
The invocation asks auspicious hearing and seeing, a healthy life, blessings of Indra, Pushan, Tarkshya and Brihaspati, protection of teacher and listener, and peace.
देवताओं से शुभ सुनने, शुभ देखने, स्वस्थ जीवन और इंद्र, पूषा, तार्क्ष्य तथा बृहस्पति के मंगल की प्रार्थना; वक्ता-श्रोता की रक्षा और शांति।
Reading unit 2
हरिः ॐ नमस्ते गणपतये । त्वमेव प्रत्यक्षं तत्त्वमसि ॥ त्वमेव केवलं कर्ताऽसि । त्वमेव केवलं धर्ताऽसि ॥ त्वमेव केवलं हर्ताऽसि । त्वमेव सर्वं खल्विदं ब्रह्मासि ॥ त्वं साक्षादात्माऽसि नित्यम् ॥
Roman transliteration · उच्चारण
hariḥ oṃ namaste gaṇapataye | tvameva pratyakṣaṃ tattvamasi || tvameva kevalaṃ kartā’si | tvameva kevalaṃ dhartā’si || tvameva kevalaṃ hartā’si | tvameva sarvaṃ khalvidaṃ brahmāsi || tvaṃ sākṣādātmā’si nityam ||
Editorial sense · भाव-सार
Ganesha is saluted as the directly manifest reality, creator, sustainer, dissolver, Brahman and eternal self.
गणपति को प्रत्यक्ष तत्व, सृष्टि के कर्ता-धर्ता-हर्ता, ब्रह्म और नित्य आत्मा के रूप में नमन।
Reading unit 3
ऋतं वच्मि (वदिष्यामि) ॥ सत्यं वच्मि (वदिष्यामि) ॥
Roman transliteration · उच्चारण
ṛtaṃ vacmi (vadiṣyāmi) || satyaṃ vacmi (vadiṣyāmi) ||
Editorial sense · भाव-सार
The speaker resolves to speak what is right and true.
ऋत और सत्य बोलने का संकल्प।
Reading unit 4
अव त्वं माम् । अव वक्तारम् ॥ अव श्रोतारम् । अव दातारम् ॥ अव धातारम् । अवानूचानमव शिष्यम् ॥ अव पश्चात्तात् । अव पुरस्तात् ॥ अवोत्तरात्तात् । अव दक्षिणात्तात् ॥ अव चोर्ध्वात्तात् । अवाधरात्तात् ॥ सर्वतो मां पाहि पाहि समन्तात् ॥
Roman transliteration · उच्चारण
ava tvaṃ mām | ava vaktāram || ava śrotāram | ava dātāram || ava dhātāram | avānūcānamava śiṣyam || ava paścāttāt | ava purastāt || avottarāttāt | ava dakṣiṇāttāt || ava cordhvāttāt | avādharāttāt || sarvato māṃ pāhi pāhi samantāt ||
Editorial sense · भाव-सार
Protection is sought for speaker, listener, giver, supporter, teacher and student from every direction.
वक्ता, श्रोता, दाता, धारक, शिक्षक और शिष्य की सब दिशाओं से रक्षा की प्रार्थना।
Reading unit 5
त्वं वाङ्ग्मयस्त्वं चिन्मयः । त्वमानन्दमयस्त्वं ब्रह्ममयः ॥ त्वं सच्चिदानन्दाद्वितीयोऽसि । त्वं प्रत्यक्षं ब्रह्मासि ॥ त्वं ज्ञानमयो विज्ञानमयोऽसि ॥
Roman transliteration · उच्चारण
tvaṃ vāṅgmayastvaṃ cinmayaḥ | tvamānandamayastvaṃ brahmamayaḥ || tvaṃ saccidānandādvitīyo’si | tvaṃ pratyakṣaṃ brahmāsi || tvaṃ jñānamayo vijñānamayo’si ||
Editorial sense · भाव-सार
Ganesha is described as speech, consciousness, bliss, Brahman and knowledge and understanding.
गणपति को वाणी, चेतना, आनंद, ब्रह्म और ज्ञान-विज्ञान स्वरूप कहता है।
Reading unit 6
सर्वं जगदिदं त्वत्तो जायते । सर्वं जगदिदं त्वत्तस्तिष्ठति ॥ सर्वं जगदिदं त्वयि लयमेष्यति । सर्वं जगदिदं त्वयि प्रत्येति ॥ त्वं भूमिरापोऽनलोऽनिलो नभः ॥ त्वं चत्वारि वाक्पदानि ॥
Roman transliteration · उच्चारण
sarvaṃ jagadidaṃ tvatto jāyate | sarvaṃ jagadidaṃ tvattastiṣṭhati || sarvaṃ jagadidaṃ tvayi layameṣyati | sarvaṃ jagadidaṃ tvayi pratyeti || tvaṃ bhūmirāpo’nalo’nilo nabhaḥ || tvaṃ catvāri vākpadāni ||
Editorial sense · भाव-सार
The world originates, remains and dissolves in Ganesha; the five elements and four levels of speech are identified with him.
जगत की उत्पत्ति, स्थिति और लय गणपति में; पंचमहाभूत और वाणी के चार स्तर उनके रूप कहे गए हैं।
Reading unit 7
त्वं गुणत्रयातीतः । त्वमवस्थात्रयातीतः । त्वं देहत्रयातीतः ॥ त्वं कालत्रयातीतः । त्वं मूलाधारः स्थिथोऽसि नित्यम् ॥ त्वं शक्तित्रयात्मकः । त्वां योगिनो ध्यायन्ति नित्यम् ॥ त्वं ब्रह्मा त्वं विष्णुस्त्वं रुद्रस्त्वमिन्द्रस्त्वमग्निस्त्वं वायुस्त्वं सूर्यस्त्वं चन्द्रमास्त्वं ब्रह्मभूर्भुवःस्वरोम् ॥
Roman transliteration · उच्चारण
tvaṃ guṇatrayātītaḥ | tvamavasthātrayātītaḥ | tvaṃ dehatrayātītaḥ || tvaṃ kālatrayātītaḥ | tvaṃ mūlādhāraḥ sthitho’si nityam || tvaṃ śaktitrayātmakaḥ | tvāṃ yogino dhyāyanti nityam || tvaṃ brahmā tvaṃ viṣṇustvaṃ rudrastvamindrastvamagnistvaṃ vāyustvaṃ sūryastvaṃ candramāstvaṃ brahmabhūrbhuvaḥsvarom ||
Editorial sense · भाव-सार
He is described as beyond three qualities, states, bodies and times, abiding in the muladhara, embodying three powers and identified with several deities.
गुण, अवस्था, शरीर और काल की त्रयी से परे, मूलाधार और शक्तित्रय के स्वरूप; अनेक देवताओं से अभेद का धार्मिक वर्णन।
Reading unit 8
गणादिं पूर्वमुच्चार्य वर्णादींस्तदनन्तरम् । अनुस्वारः परतरः ॥ अर्धेन्दुलसितम् । तारेण ऋद्धम् ॥ एतत्तव मनुस्वरूपम् । गकारः पूर्वरूपम् ॥ अकारो मध्यमरूपम् । अनुस्वारश्चान्त्यरूपम् ॥ बिन्दुरुत्तररूपम् । नादः सन्धानम् ॥ संहितासन्धिः । सैषा गणेशविद्या ॥ गणक ऋषिः । निचृद्गायत्रीच्छन्दः ॥ गणपतिर्देवता ॥ ॐ गं गणपतये नमः ॥
Roman transliteration · उच्चारण
gaṇādiṃ pūrvamuccārya varṇādīṃstadanantaram | anusvāraḥ parataraḥ || ardhendulasitam | tāreṇa ṛddham || etattava manusvarūpam | gakāraḥ pūrvarūpam || akāro madhyamarūpam | anusvāraścāntyarūpam || binduruttararūpam | nādaḥ sandhānam || saṃhitāsandhiḥ | saiṣā gaṇeśavidyā || gaṇaka ṛṣiḥ | nicṛdgāyatrīcchandaḥ || gaṇapatirdevatā || oṃ gaṃ gaṇapataye namaḥ ||
Editorial sense · भाव-सार
The construction of the syllable gam, its seer, metre and deity are explained, ending with Om Gam Ganapataye Namah.
“गं” मंत्र की ध्वनि-रचना, ऋषि, छंद और देवता बताकर ॐ गं गणपतये नमः कहता है।
Reading unit 9
एकदन्ताय विद्महे वक्रतुण्डाय धीमहि । तन्नो दन्तिः प्रचोदयात् ॥
Roman transliteration · उच्चारण
ekadantāya vidmahe vakratuṇḍāya dhīmahi | tanno dantiḥ pracodayāt ||
Editorial sense · भाव-सार
The Gayatri meditates on Ekadanta and Vakratunda and asks inspiration of understanding.
एकदंत और वक्रतुंड का ध्यान करके बुद्धि की प्रेरणा की प्रार्थना।
Reading unit 10
एकदन्तं चतुर्हस्तं पाशमङ्कुशधारिणम् । रदं च वरदं हस्तैर्बिभ्राणं मूषकध्वजम् ॥ रक्तं लम्बोदरं शूर्पकर्णकं रक्तवाससम् । रक्तगन्धानुलिप्ताङ्गं रक्तपुष्पैः सुपूजितम् ॥ भक्तानुकम्पिनं देवं जगत्कारणमच्युतम् । आविर्भूतं च सृष्ट्यादौ प्रकृतेः पुरुषात्परम् ॥ एवं ध्यायति यो नित्यं स योगी योगिनां वरः ॥
Roman transliteration · उच्चारण
ekadantaṃ caturhastaṃ pāśamaṅkuśadhāriṇam | radaṃ ca varadaṃ hastairbibhrāṇaṃ mūṣakadhvajam || raktaṃ lambodaraṃ śūrpakarṇakaṃ raktavāsasam | raktagandhānuliptāṅgaṃ raktapuṣpaiḥ supūjitam || bhaktānukampinaṃ devaṃ jagatkāraṇamacyutam | āvirbhūtaṃ ca sṛṣṭyādau prakṛteḥ puruṣātparam || evaṃ dhyāyati yo nityaṃ sa yogī yogināṃ varaḥ ||
Editorial sense · भाव-सार
The meditation describes the single tusk, four hands, noose and goad, blessing hand, mouse banner, red garments, large belly and compassion for devotees.
एकदंत, चार भुजाएँ, पाश-अंकुश, वरद हाथ, मूषकध्वज, लाल वस्त्र, लंबोदर और भक्तवत्सल स्वरूप का ध्यान।
Reading unit 11
नमो व्रातपतये नमो गणपतये नमः प्रमथपतये नमस्तेऽस्तु लम्बोदरायैकदन्ताय विघ्ननाशिने शिवसुताय श्रीवरदमूर्तये नमो नमः ॥
Roman transliteration · उच्चारण
namo vrātapataye namo gaṇapataye namaḥ pramathapataye namaste’stu lambodarāyaikadantāya vighnanāśine śivasutāya śrīvaradamūrtaye namo namaḥ ||
Editorial sense · भाव-सार
Repeated salutations are offered to the Lord of groups, hosts and attendants, Lambodara, Ekadanta, remover of obstacles, Shiva’s son and giver of blessings.
व्रातपति, गणपति, प्रमथपति, लंबोदर, एकदंत, विघ्ननाशक, शिवसुत और वरद मूर्ति को बारंबार नमन।
Reading unit 12
एतदथर्वशीर्षं योऽधीते । स ब्रह्मभूयाय कल्पते ॥ स सर्वतः सुखमेधते । स सर्व विघ्नैर्नबाध्यते ॥ स पञ्चमहापापात्प्रमुच्यते । सायमधीयानो दिवसकृतं पापं नाशयति ॥ प्रातरधीयानो रात्रिकृतं पापं नाशयति । सायम्प्रातः प्रयुञ्जानो अपापो भवति ॥ सर्वत्राधीयानोऽपविघ्नो भवति । धर्मार्थकाममोक्षं च विन्दति ॥ इदमथर्वशीर्षमशिष्याय न देयम् । यो यदि मोहाद्दास्यति स पापीयान् भवति ॥ सहस्रावर्तनाद्यं यं काममधीते तं तमनेन साधयेत् ॥
Roman transliteration · उच्चारण
etadatharvaśīrṣaṃ yo’dhīte | sa brahmabhūyāya kalpate || sa sarvataḥ sukhamedhate | sa sarva vighnairnabādhyate || sa pañcamahāpāpātpramucyate | sāyamadhīyāno divasakṛtaṃ pāpaṃ nāśayati || prātaradhīyāno rātrikṛtaṃ pāpaṃ nāśayati | sāyamprātaḥ prayuñjāno apāpo bhavati || sarvatrādhīyāno’pavighno bhavati | dharmārthakāmamokṣaṃ ca vindati || idamatharvaśīrṣamaśiṣyāya na deyam | yo yadi mohāddāsyati sa pāpīyān bhavati || sahasrāvartanādyaṃ yaṃ kāmamadhīte taṃ tamanena sādhayet ||
Editorial sense · भाव-सार
The benefit section describes religious fruits of recitation, morning and evening practice, the four human aims and instruction for a suitable student.
पाठ की धार्मिक फलश्रुति, प्रातः-सायं स्मरण, चार पुरुषार्थ और योग्य शिष्य को शिक्षा देने का निर्देश।
Reading unit 13
अनेन गणपतिमभिषिञ्चति स वाग्मी भवति ॥ चतुर्थ्यामनश्नन् जपति स विद्यावान् भवति । स यशोवान् भवति । इत्यथर्वणवाक्यम् ॥ ब्रह्माद्याचरणं विद्यात् न बिभेति कदाचनेति ॥
Roman transliteration · उच्चारण
anena gaṇapatimabhiṣiñcati sa vāgmī bhavati || caturthyāmanaśnan japati sa vidyāvān bhavati | sa yaśovān bhavati | ityatharvaṇavākyam || brahmādyācaraṇaṃ vidyāt na bibheti kadācaneti ||
Editorial sense · भाव-सार
Religious benefits of consecrating Ganesha and Chaturthi recitation are described, including learning, honour and freedom from fear.
अभिषेक और चतुर्थी जप के फल तथा निर्भयता का धार्मिक आश्वासन।
Reading unit 14
यो दूर्वाङ्कुरैर्यजति स वैश्रवणोपमो भवति । यो लाजैर्यजति स यशोवान् भवति ॥ स मेधावान् भवति । यो मोदकसहस्रेण यजति ॥ स वाञ्छितफलमवाप्नोति । यः साज्यसमिद्भिर्यजति ॥ स सर्वं लभते स सर्वं लभते ॥
Roman transliteration · उच्चारण
yo dūrvāṅkurairyajati sa vaiśravaṇopamo bhavati | yo lājairyajati sa yaśovān bhavati || sa medhāvān bhavati | yo modakasahasreṇa yajati || sa vāñchitaphalamavāpnoti | yaḥ sājyasamidbhiryajati || sa sarvaṃ labhate sa sarvaṃ labhate ||
Editorial sense · भाव-सार
Different religious benefits are associated with offerings of durva grass, puffed grain, modakas and ghee with ritual wood.
दूर्वा, लाजा, मोदक और घृत-समिधा अर्पण के अलग धार्मिक फल बताए गए हैं।
Reading unit 15
अष्टौ ब्राह्मणान् सम्यग्ग्राहयित्वा सूर्यवर्चस्वी भवति । सूर्यग्रहे महानद्यां प्रतिमासन्निधौ वा जप्त्वा सिद्धमन्त्रो भवति ॥ महाविघ्नात्प्रमुच्यते । महादोषात्प्रमुच्यते ॥ महापापात् प्रमुच्यते । स सर्वविद्भवति स सर्वविद्भवति ॥ य एवं वेद इत्युपनिषत् ॥
Roman transliteration · उच्चारण
aṣṭau brāhmaṇān samyaggrāhayitvā sūryavarcasvī bhavati | sūryagrahe mahānadyāṃ pratimāsannidhau vā japtvā siddhamantro bhavati || mahāvighnātpramucyate | mahādoṣātpramucyate || mahāpāpāt pramucyate | sa sarvavidbhavati sa sarvavidbhavati || ya evaṃ veda ityupaniṣat ||
Editorial sense · भाव-सार
The conclusion describes teaching eight Brahmins and recitation at specified places and occasions, ending with the Upanishadic phrase “one who knows thus.”
आठ ब्राह्मणों को सिखाने और विशेष स्थान-समय में जप की फलश्रुति; “जो इस प्रकार जानता है” से उपनिषद का समापन।
Reading unit 16
॥ शान्ति मन्त्र ॥ ॐ सहनाववतु । सहनौभुनक्तु ॥ सह वीर्यं करवावहै । तेजस्विनावधीतमस्तु मा विद्विषावहै ॥ ॐ भद्रं कर्णेभिः शृणुयाम देवाः । भद्रं पश्येमाक्षभिर्यजत्राः ॥ स्थिरैरङ्गैस्तुष्टुवांसस्तनूभिः । व्यशेम देवहितं यदायुः ॥ ॐ स्वस्ति न इन्द्रो वृद्धश्रवाः । स्वस्ति नः पूषा विश्ववेदाः ॥ स्वस्तिनस्तार्क्ष्यो अरिष्टनेमिः । स्वस्ति नो बृहस्पतिर्दधातु ॥ ॐ शान्तिः शान्तिः शान्तिः ॥
Roman transliteration · उच्चारण
|| śānti mantra || oṃ sahanāvavatu | sahanaubhunaktu || saha vīryaṃ karavāvahai | tejasvināvadhītamastu mā vidviṣāvahai || oṃ bhadraṃ karṇebhiḥ śṛṇuyāma devāḥ | bhadraṃ paśyemākṣabhiryajatrāḥ || sthirairaṅgaistuṣṭuvāṃsastanūbhiḥ | vyaśema devahitaṃ yadāyuḥ || oṃ svasti na indro vṛddhaśravāḥ | svasti naḥ pūṣā viśvavedāḥ || svastinastārkṣyo ariṣṭanemiḥ | svasti no bṛhaspatirdadhātu || oṃ śāntiḥ śāntiḥ śāntiḥ ||
Editorial sense · भाव-सार
The closing invocations ask protection and shared learning for teacher and student, freedom from hostility, auspicious hearing and seeing, and peace.
शिक्षक-शिष्य की रक्षा, साथ अध्ययन, द्वेष से मुक्ति, शुभ श्रवण-दर्शन और शांति की समापन प्रार्थना।
Reading unit 17
॥ इति श्रीगणपत्यथर्वशीर्षं समाप्तम् ॥
Roman transliteration · उच्चारण
|| iti śrīgaṇapatyatharvaśīrṣaṃ samāptam ||
Editorial sense · भाव-सार
The colophon marks the completion of the Ganapati Atharvashirsha.
गणपति अथर्वशीर्ष के समापन की पुष्पिका।
Edition & acknowledgements · संस्करण और आभार
Edition and reuse
Text adapted from the attributed Wikisource contributors under CC BY-SA 4.0. Changes: reading-unit grouping, punctuation/layout; new Roman transliteration and sense summaries. Licence: https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/. Source history linked below.
New Eternal Vedic editorial sense summaries and Roman transliteration. Reusable under CC BY-SA 4.0; no modern publisher translations or recordings reproduced.