Mahishasuramardini Stotram
Full selected original edition, mechanical Roman and unit-aligned editorial sense summaries.
महिषासुरमर्दिनी स्तोत्रम्
Open interactive reader · पाठ, Roman, bookmarksComplete selected original: 23 reading units. Sanskrit Wikisource selected witness: all 21 numbered stanzas, supplied fruit verse and religious close. Modern contact attribution excluded. Selected apparent transcription errors corrected against a comparison witness; corrections are recorded. Other variant readings are preserved, and critical review remains pending. These are sense summaries, not word-for-word translations.
Sanskrit Wikisource selected witness: all 21 numbered stanzas, supplied fruit verse and religious close. Modern contact attribution excluded. Selected apparent transcription errors corrected against a comparison witness; corrections are recorded. Other variant readings are preserved, and critical review remains pending. These are sense summaries, not word-for-word translations.
Scholarly review pending. Hindi and English editorial sense summaries accompany every unit; these are separate from the original.
Unit 1
अयिगिरिनन्दिनि नन्दितमेदिनि विश्वविनोदिनि नन्दनुते गिरिवरविन्ध्य-शिरोधिनिवासिनि विष्णुविलासिनि जिष्णुनुते। भगवति हे शितिकण्ठकुटुम्बिनि भूरिकुटुम्बिनि भूरिकृते जय जय हे महिषासुरमर्दिनि रम्य कपर्दिनि शैलसुते॥ 1॥
Roman transliteration · उच्चारण
ayigirinandini nanditamedini viśvavinodini nandanute girivaravindhya-śirodhinivāsini viṣṇuvilāsini jiṣṇunute| bhagavati he śitikaṇṭhakuṭumbini bhūrikuṭumbini bhūrikṛte jaya jaya he mahiṣāsuramardini ramya kapardini śailasute|| 1||
Editorial sense · भाव-सार
Praise to the mountain-daughter, delight of the world, dwelling on the Vindhya heights, companion of Shiva and vanquisher of Mahishasura.
पर्वत-कन्या, जगत् को आनन्दित करने वाली, विन्ध्यवासिनी, शिव की सहचरी और महिषासुरमर्दिनी देवी की जय है।
Unit 2
सुरवरवर्षिणि दुर्धरधर्षिणि दुर्मुखमर्षिणी हर्षरते त्रिभुवनपोषिणि शंकरतोषिणि किल्बिषमोषिणि घोषरते। दनुजनिरोषिणि दितिसुतरोषिणि दुर्मदशोषिणि सिन्धुसुते जय जय हे महिषासुरमर्दिनि रम्य कपर्दिनि शैलसुते। 2
Roman transliteration · उच्चारण
suravaravarṣiṇi durdharadharṣiṇi durmukhamarṣiṇī harṣarate tribhuvanapoṣiṇi śaṃkaratoṣiṇi kilbiṣamoṣiṇi ghoṣarate| danujaniroṣiṇi ditisutaroṣiṇi durmadaśoṣiṇi sindhusute jaya jaya he mahiṣāsuramardini ramya kapardini śailasute| 2
Editorial sense · भाव-सार
The goddess is praised for granting boons, sustaining the three worlds, removing faults and overcoming destructive arrogance.
देवी देवताओं को वर देती, तीन लोकों का पोषण करती, दोष हरती और दुष्ट अहंकार का विनाश करती हैं।
Unit 3
अयि जगदम्ब मदम्ब कदम्बवनप्रियवासिनि हासरते शिखरिशिरोमणि तुङ्गहिमालयशृङ्गनिजालयमध्यगते। मधुमधुरे मधुकैटभगञ्जिनि कैटभभञ्जिनि रासरते जय जय हे महिषासुरमर्दिनि रम्य कपर्दिनि शैलसुते॥ 3॥
Roman transliteration · उच्चारण
ayi jagadamba madamba kadambavanapriyavāsini hāsarate śikhariśiromaṇi tuṅgahimālayaśṛṅganijālayamadhyagate| madhumadhure madhukaiṭabhagañjini kaiṭabhabhañjini rāsarate jaya jaya he mahiṣāsuramardini ramya kapardini śailasute|| 3||
Editorial sense · भाव-सार
The world-mother is associated with the kadamba grove and Himalayan heights, delight and the defeat of Madhu and Kaitabha.
जगन्माता कदम्बवन और हिमालय से जुड़ी हैं; मधु-कैटभ का नाश करने वाली आनन्दमयी देवी की जय है।
Unit 4
अयि शतखण्डविखण्डितरुण्डवितुण्डितशुण्डगजाधिपते रिपुगजगण्डविदारणचण्डपराक्रमशुण्डमृगाधिपते। निजभुजदण्डनिपातितखण्डविपातितमुण्डभटाधिपते जय जय हे महिषासुरमर्दिनि रम्य कपर्दिनि शैलसुते॥4॥
Roman transliteration · उच्चारण
ayi śatakhaṇḍavikhaṇḍitaruṇḍavituṇḍitaśuṇḍagajādhipate ripugajagaṇḍavidāraṇacaṇḍaparākramaśuṇḍamṛgādhipate| nijabhujadaṇḍanipātitakhaṇḍavipātitamuṇḍabhaṭādhipate jaya jaya he mahiṣāsuramardini ramya kapardini śailasute||4||
Editorial sense · भाव-सार
The verse depicts the power of the goddess and her lion against enemy elephants and commanders in battle.
युद्ध में शत्रु के हाथियों और सेनापतियों को पराजित करने वाली देवी और उनके सिंह के पराक्रम का वर्णन है।
Unit 5
अयि रणदुर्मदशत्रुवधोद्यतदुर्धरनिर्जरशक्तिभृते चतुरविचारधुरीणमहाशिवदूतकृतप्रमथाधिपते। दुरितदुरीहदुराशयदुर्मतिदानवदूतकृतान्तमते जय जय हे महिषासुरमर्दिनि रम्य कपर्दिनि शैलसुते॥5॥
Roman transliteration · उच्चारण
ayi raṇadurmadaśatruvadhodyatadurdharanirjaraśaktibhṛte caturavicāradhurīṇamahāśivadūtakṛtapramathādhipate| duritadurīhadurāśayadurmatidānavadūtakṛtāntamate jaya jaya he mahiṣāsuramardini ramya kapardini śailasute||5||
Editorial sense · भाव-सार
Divine strength in battle, Shiva’s mission as messenger and the defeat of a hostile demonic envoy are evoked.
देवी दिव्य शक्तियों से युद्ध करती हैं; शिव को दूत बनाने और दुष्ट दानव-दूत के अन्त का संकेत है।
Unit 6
अयि शरणागतवैरिवधूवरवीरवराभयदानकरे त्रिभुवनमस्तकशूलविरोधिशिरोधिकृतामलशूलकरे। दुमिदुमितामरदुन्दुभिनादमहो मुखरीकृततिग्मकरे जय जय हे महिषासुरमर्दिनि रम्य कपर्दिनि शैलसुते॥ 6॥
Roman transliteration · उच्चारण
ayi śaraṇāgatavairivadhūvaravīravarābhayadānakare tribhuvanamastakaśūlavirodhiśirodhikṛtāmalaśūlakare| dumidumitāmaradundubhinādamaho mukharīkṛtatigmakare jaya jaya he mahiṣāsuramardini ramya kapardini śailasute|| 6||
Editorial sense · भाव-सार
The goddess grants refuge and fearlessness; the verse describes her trident and the resounding drums of battle.
शरणागत की रक्षा और अभय देने वाली देवी का त्रिशूल तथा युद्ध के नगाड़ों का वर्णन है।
Unit 7
अयि निजहुङ्कृतिमात्रनिराकृतधूम्रविलोचनधूम्रशते समरविशोषितशोणितबीजसमुद्भवशोणितबीजलते। शिवशिवशुम्भनिशुम्भमहाहवतर्पितभूतपिशाचरते जय जय हे महिषासुरमर्दिनि रम्य कपर्दिनि शैलसुते॥ 7॥
Roman transliteration · उच्चारण
ayi nijahuṅkṛtimātranirākṛtadhūmravilocanadhūmraśate samaraviśoṣitaśoṇitabījasamudbhavaśoṇitabījalate| śivaśivaśumbhaniśumbhamahāhavatarpitabhūtapiśācarate jaya jaya he mahiṣāsuramardini ramya kapardini śailasute|| 7||
Editorial sense · भाव-सार
The hymn recalls victory over Dhumralochana, Raktabija, Shumbha and Nishumbha.
धूम्रलोचन, रक्तबीज, शुम्भ और निशुम्भ पर विजय की कथाओं का स्मरण है।
Unit 8
धनुरनुसंगरणक्षणसंगपरिस्फुरदङ्गनटत्कटके कनकपिशङ्गपृषत्कनिषङ्गरसद्भटशृङ्गहतावटुके। कृतचतुरंगबलक्षितिरङ्गघटद्बहुरङ्गरटद्बटुके जय जय हे महिषासुरमर्दिनि रम्य कपर्दिनि शैलसुते॥ 8॥
Roman transliteration · उच्चारण
dhanuranusaṃgaraṇakṣaṇasaṃgaparisphuradaṅganaṭatkaṭake kanakapiśaṅgapṛṣatkaniṣaṅgarasadbhaṭaśṛṅgahatāvaṭuke| kṛtacaturaṃgabalakṣitiraṅgaghaṭadbahuraṅgaraṭadbaṭuke jaya jaya he mahiṣāsuramardini ramya kapardini śailasute|| 8||
Editorial sense · भाव-सार
A poetic battle scene describes bows, arrows and many divisions of troops, acclaiming the goddess.
धनुष, बाण और विविध सेनाओं से भरे युद्ध का काव्यात्मक चित्र है; देवी की जय है।
Unit 9
सुरललना-ततथेयि-तथेयि-कृताभिनयोदर-नृत्यरते कृतकुकुथः कुकुथो गडदादिक-ताल-कुतूहल-गानरते। धुधुकुट धुक्कुट धिंधिमितध्वनिधीरमृदङ्गनिनादरते जय जय हे महिषासुरमर्दिनि रम्यकपर्दिनि शैलसुते॥ 9॥
Roman transliteration · उच्चारण
suralalanā-tatatheyi-tatheyi-kṛtābhinayodara-nṛtyarate kṛtakukuthaḥ kukutho gaḍadādika-tāla-kutūhala-gānarate| dhudhukuṭa dhukkuṭa dhiṃdhimitadhvanidhīramṛdaṅganinādarate jaya jaya he mahiṣāsuramardini ramyakapardini śailasute|| 9||
Editorial sense · भाव-सार
Celestial dancers, rhythmic syllables, singing and drums depict the goddess’s delight in music and movement.
देवांगनाओं के नृत्य, ताल, गीत और मृदंग की ध्वनियों में देवी के आनन्द का चित्र है।
Unit 10
जय-जय-जप्य-जयेजयशब्द-परस्तुति-तत्परविश्वनुते झण-झण-झिञ्झिमि झिङ्कृत नूपुरसिंजितमोहित भूतपते। नटितनटार्ध नटी नट नायक नाटितनाट्य सुगानरते जय जय हे महिषासुरमर्दिनि रम्य कपर्दिनि शैलसुते। 10
Roman transliteration · उच्चारण
jaya-jaya-japya-jayejayaśabda-parastuti-tatparaviśvanute jhaṇa-jhaṇa-jhiñjhimi jhiṅkṛta nūpurasiṃjitamohita bhūtapate| naṭitanaṭārdha naṭī naṭa nāyaka nāṭitanāṭya sugānarate jaya jaya he mahiṣāsuramardini ramya kapardini śailasute| 10
Editorial sense · भाव-सार
The world cries victory; ringing anklets, drama, dance and song express the goddess’s glory.
जगत् जयकार करता है; नूपुर, नाट्य, नृत्य और गान से देवी की महिमा व्यक्त है।
Unit 11
अयि सुमनः सुमनः सुमनः सुमनः सुमनोहरकांतियुते श्रितरजनी-रजनीरजनी-रजनीरजनीकर-वक्त्रवृते। सुनयनविभ्रमर-भ्रमरभ्रमर-भ्रमरभ्रमराधिपते। जय जय हे महिषासुरमर्दिनि रम्य कपर्दिनि शैलसुते॥11॥
Roman transliteration · उच्चारण
ayi sumanaḥ sumanaḥ sumanaḥ sumanaḥ sumanoharakāṃtiyute śritarajanī-rajanīrajanī-rajanīrajanīkara-vaktravṛte| sunayanavibhramara-bhramarabhramara-bhramarabhramarādhipate| jaya jaya he mahiṣāsuramardini ramya kapardini śailasute||11||
Editorial sense · भाव-सार
Flower-like radiance, a Moon-like face and bee imagery praise her beauty through dense poetic wordplay.
फूलों जैसी मनोहर कान्ति, चन्द्र-सदृश मुख और भ्रमर-संबंधी अनुप्रास से देवी की सुन्दरता स्तुत है।
Unit 12
सहितमहाहव-मल्लमतल्लिक-मल्लितरल्लक-मल्लरते विरचितवल्लिक-पल्लिकमल्लिक-भिल्लिकभिल्लिक-वर्गवृते। सितकृतफुल्लसमुल्लसितारुण-तल्लज-पल्लव-सल्ललिते जय जय हे महिषासुरमर्दिनि रम्य कपर्दिनि शैलसुते।12
Roman transliteration · उच्चारण
sahitamahāhava-mallamatallika-mallitarallaka-mallarate viracitavallika-pallikamallika-bhillikabhillika-vargavṛte| sitakṛtaphullasamullasitāruṇa-tallaja-pallava-sallalite jaya jaya he mahiṣāsuramardini ramya kapardini śailasute|12
Editorial sense · भाव-सार
Martial skill and forest communities are evoked alongside the tenderness of fresh red shoots.
युद्धकौशल और वनवासी समुदायों का काव्यात्मक उल्लेख, लाल पल्लव जैसी कोमलता के साथ मिलता है।
Unit 13
अविरलगण्ड-गलन्मदमेदुर-मत्तमतङ्गज-राजपते त्रिभुवनभूषणभूत-कलानिधि-रूपपयोनिधि-राजसुते। अयि सुदतीजन-लालसमानस-मोहनमन्मथराजसुते जय जय हे महिषासुरमर्दिनि रम्य कपर्दिनि शैलसुते॥13॥
Roman transliteration · उच्चारण
aviralagaṇḍa-galanmadamedura-mattamataṅgaja-rājapate tribhuvanabhūṣaṇabhūta-kalānidhi-rūpapayonidhi-rājasute| ayi sudatījana-lālasamānasa-mohanamanmatharājasute jaya jaya he mahiṣāsuramardini ramya kapardini śailasute||13||
Editorial sense · भाव-सार
Powerful elephants, Moon-like beauty and the ocean-daughter appear in the verse’s layered imagery.
मत्त हाथियों की शक्ति, चन्द्र-सदृश शोभा और समुद्र-कन्या की सुंदरता के रूपक हैं।
Unit 14
कमलदलामल-कोमलकान्ति-कला-कलितामल-भाललते सकलविलास-कलानिलयक्रम-केलिचलत्कल-हंसकुले। अलिकुलसङ्कुल-कुवलयमण्डल-मौलिमिलद्बकुलालिकुले जय जय हे महिषासुरमर्दिनि रम्य कपर्दिनि शैलसुते।14
Roman transliteration · उच्चारण
kamaladalāmala-komalakānti-kalā-kalitāmala-bhālalate sakalavilāsa-kalānilayakrama-kelicalatkala-haṃsakule| alikulasaṅkula-kuvalayamaṇḍala-maulimiladbakulālikule jaya jaya he mahiṣāsuramardini ramya kapardini śailasute|14
Editorial sense · भाव-सार
Lotus delicacy, artistic grace, swans, flowers and bees praise the goddess’s beauty.
कमल की कोमलता, कला, हंस और पुष्प-भ्रमरों के चित्र से देवी की सुन्दरता स्तुत है।
Unit 15
करमुरलीरव-वीजितकूजित-लज्जितकोकिल-मञ्जुमते मिलितपुलिन्द-मनोहरगुंजित-रंजितशैल-निकुञ्जगते। निजगुणभूत-महाशबरीगण-सद्गुणसम्भृत-केलितले जय जय हे महिषासुरमर्दिनि रम्य कपर्दिनि शैलसुते।15
Roman transliteration · उच्चारण
karamuralīrava-vījitakūjita-lajjitakokila-mañjumate militapulinda-manoharaguṃjita-raṃjitaśaila-nikuñjagate| nijaguṇabhūta-mahāśabarīgaṇa-sadguṇasambhṛta-kelitale jaya jaya he mahiṣāsuramardini ramya kapardini śailasute|15
Editorial sense · भाव-सार
Flute-like music, cuckoos, mountain groves and the delight of Shabari communities furnish the poetic scene.
बाँसुरी-जैसी ध्वनि, कोयल, पर्वतीय वन और शबरी समुदाय के आनन्द के रूपक हैं।
Unit 16
कटितटपीत-दुकूलविचित्र-मयूखतिरस्कृत-चन्द्ररुचे प्रणतसुरासुर-मौलिमणिस्फुरदंशुल-सन्नख-चन्द्ररुचे। जितकनकाचल-मौलिपदोर्जित-निर्भरकुंजर-कुम्भकुचे जय जय हे महिषासुरमर्दिनि रम्य कपर्दिनि शैलसुते॥16॥
Roman transliteration · उच्चारण
kaṭitaṭapīta-dukūlavicitra-mayūkhatiraskṛta-candraruce praṇatasurāsura-maulimaṇisphuradaṃśula-sannakha-candraruce| jitakanakācala-maulipadorjita-nirbharakuṃjara-kumbhakuce jaya jaya he mahiṣāsuramardini ramya kapardini śailasute||16||
Editorial sense · भाव-सार
Yellow silk and the jewels of bowing gods and asuras illuminate the splendour of her feet.
पीत रेशमी वस्त्र और झुकते देव-असुरों के मुकुट से चरणों की ज्योति का वर्णन है।
Unit 17
विजितसहस्र-करैक-सहस्र-करैक-सहस्र-करैकनुते कृतसुरतारक-सङ्गरतारक-सङ्गरतारक-सूनुसुते। सुरथसमाधि-समानसमाधि-समाधि-समाधि-सुजातरते जय जय हे महिषासुरमर्दिनि रम्य कपर्दिनि शैलसुते॥17॥
Roman transliteration · उच्चारण
vijitasahasra-karaika-sahasra-karaika-sahasra-karaikanute kṛtasuratāraka-saṅgaratāraka-saṅgaratāraka-sūnusute| surathasamādhi-samānasamādhi-samādhi-samādhi-sujātarate jaya jaya he mahiṣāsuramardini ramya kapardini śailasute||17||
Editorial sense · भाव-सार
The verse evokes many praises, Kartikeya’s battle and the devotion of Suratha and Samadhi.
अनेक स्तुतियों, कार्तिकेय के युद्ध और सुरथ-समाधि की भक्ति का स्मरण है।
Unit 18
पदकमलं करुणानिलये वरिवस्यति योनुदिनम् स शिवे अयि कमले कमलानिलये कमलानिलयः स कथं न भवेत्। तव पदमेव परम्पदमित्यनुशीलयतो मम किं न शिवे जय जय हे महिषासुरमर्दिनि रम्य कपर्दिनि शैलसुते॥18॥
Roman transliteration · उच्चारण
padakamalaṃ karuṇānilaye varivasyati yonudinam sa śive ayi kamale kamalānilaye kamalānilayaḥ sa kathaṃ na bhavet| tava padameva parampadamityanuśīlayato mama kiṃ na śive jaya jaya he mahiṣāsuramardini ramya kapardini śailasute||18||
Editorial sense · भाव-सार
It asks about the welfare of one who serves the goddess’s lotus feet and reflects upon them as the supreme refuge.
देवी के कमल-चरणों की सेवा और उन्हें परम पद मानने वाले भक्त के मंगल का प्रश्न है।
Unit 19
कनकलसत्कलसिन्धु-जलैरनु-सिञ्चिनुते गुणरङ्गभुवम् भजति स किं न शचीकुचकुम्भतटीपरिरम्भ-सुखानुभवम्। तवचरणं शरणङ्करवाणि नतामरवाणिनिवासिशिवम् जय जय हे महिषासुरमर्दिनि रम्य कपर्दिनि शैलसुते॥19॥
Roman transliteration · उच्चारण
kanakalasatkalasindhu-jalairanu-siñcinute guṇaraṅgabhuvam bhajati sa kiṃ na śacīkucakumbhataṭīparirambha-sukhānubhavam| tavacaraṇaṃ śaraṇaṅkaravāṇi natāmaravāṇinivāsiśivam jaya jaya he mahiṣāsuramardini ramya kapardini śailasute||19||
Editorial sense · भाव-सार
Bathing offerings and taking refuge are described, with a devotional expectation of prosperity and joy.
अभिषेक और शरणागति का वर्णन है; काव्य समृद्धि और आनन्द की धार्मिक आशा व्यक्त करता है।
Unit 20
तव विमलेन्दुकुलं वदनेन्दुमलं सकलं ननुकूलयते किमु पुरुहूतपुरीन्दु-मुखी-सुमुखीभिरसौ विमुखीक्रियते। मम तु मतं शिवनामधने भवती कृपया किमुत क्रियते जय जय हे महिषासुरमर्दिनि रम्य कपर्दिनि शैलसुते॥20॥
Roman transliteration · उच्चारण
tava vimalendukulaṃ vadanendumalaṃ sakalaṃ nanukūlayate kimu puruhūtapurīndu-mukhī-sumukhībhirasau vimukhīkriyate| mama tu mataṃ śivanāmadhane bhavatī kṛpayā kimuta kriyate jaya jaya he mahiṣāsuramardini ramya kapardini śailasute||20||
Editorial sense · भाव-सार
Her Moon-like face and grace are remembered; the speaker places value in Shiva’s name and her favour.
देवी के चन्द्र जैसे मुख और उनकी कृपा का स्मरण है; भक्त शिवनाम और अनुग्रह को महत्व देता है।
Unit 21
अयि मयि दीन दयालुतया कृपयैव त्वया भवितव्यमुमे अयि जगतो जननी कृपयासि यथासि तथानुमितासिरते। यदुचितमत्र भवत्युररी-कुरुतादुरुतापमपाकुरुते जय जय हे महिषासुरमर्दिनि रम्य कपर्दिनि शैलसुते॥21॥
Roman transliteration · उच्चारण
ayi mayi dīna dayālutayā kṛpayaiva tvayā bhavitavyamume ayi jagato jananī kṛpayāsi yathāsi tathānumitāsirate| yaducitamatra bhavatyurarī-kurutādurutāpamapākurute jaya jaya he mahiṣāsuramardini ramya kapardini śailasute||21||
Editorial sense · भाव-सार
The vulnerable speaker asks Uma, mother of the world, for compassion and relief, leaving the fitting response to her.
दीन भक्त जगन्माता उमा से करुणा और दुःख-निवारण माँगता है; देवी उचित उपाय करें—यह विनम्र प्रार्थना है।
Unit fruit
स्तुतिमिमां स्तिमितः सुसमाधिना नियमतो यमतोनुदिनं पठेत्। परमया रमया स निषेव्यते परिजनोऽरिजनोऽपि च तं भजेत् ॥
Roman transliteration · उच्चारण
stutimimāṃ stimitaḥ susamādhinā niyamato yamatonudinaṃ paṭhet| paramayā ramayā sa niṣevyate parijano’rijano’pi ca taṃ bhajet ||
Editorial sense · भाव-सार
The fruit verse praises steady, restrained, attentive daily recitation. Wealth and others’ respect are devotional expectations, not scientifically guaranteed results.
फलश्रुति नियमित, संयमपूर्ण और एकाग्र पाठ की धार्मिक प्रशंसा करती है; समृद्धि या दूसरों का सम्मान सुनिश्चित वैज्ञानिक परिणाम नहीं।
Unit closing
हरिः ॐ तत्सत् महिषासुरमर्दिनिस्तोत्रं हरिः ॐ तत्सत् ।
Roman transliteration · उच्चारण
hariḥ oṃ tatsat mahiṣāsuramardinistotraṃ hariḥ oṃ tatsat |
Editorial sense · भाव-सार
The religious close of the witness is retained. A subsequently added modern editor name and telephone number are excluded from the hymn.
साक्ष्य का धार्मिक समापन रखा गया है। इसके बाद जोड़े गए आधुनिक संपादक के नाम/फोन को मूल स्तोत्र का हिस्सा नहीं माना गया।
Edition & acknowledgements · संस्करण और आभार
Edition and reuse
Wikisource contributors credited under CC BY-SA 4.0. Changes: grouping, layout and exclusion of modern contact information. Apparent transcription corrections listed in review metadata; variant readings otherwise retained.
Original Eternal Vedic editorial sense summaries; CC BY-SA 4.0. Not a word-for-word scholarly translation.