Shiva Tandava — 1953 recension
The complete selected edition with Roman transliteration and Hindi / English editorial sense summaries.
शिव ताण्डव स्तोत्र — 1953 पाठ
Open interactive reader · पाठ, Roman, bookmarksComplete selected original: 15 reading units. Brihat Stotra Ratnakara (1953), Wikisource revision 320023: complete 14-stanza recension beginning Jatakataha, including both benefit stanzas and colophon. It differs from common 15/17/19-stanza versions and does not begin Jatatavi. No silent reconstruction or merging.
Brihat Stotra Ratnakara (1953), Wikisource revision 320023: complete 14-stanza recension beginning Jatakataha, including both benefit stanzas and colophon. It differs from common 15/17/19-stanza versions and does not begin Jatatavi. No silent reconstruction or merging.
Scholarly review pending. Hindi and English editorial sense summaries accompany every unit; these are separate from the original.
Reading unit 1
जटाकटाहसम्भ्रमभ्रमन्निल्लिम्पनिर्झरी- विलोलवीचिवल्लरीविराजमानमूर्धनि । धगद्धगद्धगज्ज्वलल्ललाटपट्टपावके किशोरचन्द्रशेखरे रतिः प्रतिक्षणं मम ॥
Roman transliteration · उच्चारण
jaṭākaṭāhasambhramabhramannillimpanirjharī- vilolavīcivallarīvirājamānamūrdhani | dhagaddhagaddhagajjvalallalāṭapaṭṭapāvake kiśoracandraśekhare ratiḥ pratikṣaṇaṃ mama ||
Editorial sense · भाव-सार
The devotee seeks constant love for Shiva, adorned by Ganga flowing through his hair, forehead fire and the young Moon.
जटाओं में बहती गंगा, ललाट की अग्नि और बालचंद्र से शोभित शिव में नित्य प्रेम की प्रार्थना।
Reading unit 2
धराधरेन्द्रनन्दिनीविलासबन्धुबन्धुर- स्फुरदिगन्तसन्ततिप्रमोदमानमानसे । कृपाकटाक्षधोरणीनिरुद्धदुर्धरापदि कचिच्चिदम्बरे मनो विनोदमेतु वस्तुनि ॥
Roman transliteration · उच्चारण
dharādharendranandinīvilāsabandhubandhura- sphuradigantasantatipramodamānamānase | kṛpākaṭākṣadhoraṇīniruddhadurdharāpadi kaciccidambare mano vinodametu vastuni ||
Editorial sense · भाव-सार
May the mind delight in Shiva, joyous with Parvati, whose compassionate glance restrains adversity.
पार्वती के साथ आनंदित, कृपादृष्टि से विपत्ति रोकने वाले दिगंबर शिव में मन का रमना।
Reading unit 3
जटाभुजङ्गपिङ्गलस्फुरत्फणामणिप्रभा- कदम्बकुङ्कुमद्रवप्रलिप्तदिग्वधूमुखे । मदान्धसिन्धुरस्फुरत्त्वगुत्तरीयमेदुरे मनो विनोदमद्भुतं बिभर्तुं भूतभर्तरि ॥
Roman transliteration · उच्चारण
jaṭābhujaṅgapiṅgalasphuratphaṇāmaṇiprabhā- kadambakuṅkumadravapraliptadigvadhūmukhe | madāndhasindhurasphurattvaguttarīyamedure mano vinodamadbhutaṃ bibhartuṃ bhūtabhartari ||
Editorial sense · भाव-सार
May the mind find wonder and joy in the lord of beings, lit by serpent jewels and clothed in elephant skin.
सर्पमणियों की आभा और गजचर्मधारी भूतनाथ में अद्भुत आनंद की प्रार्थना।
Reading unit 4
सहस्रलोचनप्रभृत्यशेषलेखशेखर- प्रसूनधूलिधोरणीविधूसराङ्घ्रिपीठभूः । भुजङ्गराजमालया निबद्धजाटजूटकः श्रियै चिराय जायतां चकोरबन्धुशेखरः ॥ ४
Roman transliteration · उच्चारण
sahasralocanaprabhṛtyaśeṣalekhaśekhara- prasūnadhūlidhoraṇīvidhūsarāṅghripīṭhabhūḥ | bhujaṅgarājamālayā nibaddhajāṭajūṭakaḥ śriyai cirāya jāyatāṃ cakorabandhuśekharaḥ || 4
Editorial sense · भाव-सार
May Shiva bring lasting wellbeing, his feet honoured by divine flowers, his hair bound with a serpent and crowned by the Moon.
देवताओं के पुष्पों से चरण पूजित, सर्प से बँधी जटा और चंद्रधारी शिव से मंगल की प्रार्थना।
Reading unit 5
ललाटचत्वरज्वलद्धनञ्जयस्फुलिङ्गभा- निपीतपञ्चस्रायकं नमन्निलिम्पनायकम् । सुधामयूखलेखया विराजमानशेखरं महाकपालिसम्पदे शिरो जटालमस्तु नः॥ ५
Roman transliteration · उच्चारण
lalāṭacatvarajvaladdhanañjayasphuliṅgabhā- nipītapañcasrāyakaṃ namannilimpanāyakam | sudhāmayūkhalekhayā virājamānaśekharaṃ mahākapālisampade śiro jaṭālamastu naḥ|| 5
Editorial sense · भाव-सार
The devotee bows to the Moon-adorned great skull-bearer whose forehead fire consumed desire.
ललाट की अग्नि से कामदेव को दग्ध करने, चंद्र से शोभित महाकपाली को नमन।
Reading unit 6
करालभालपट्टिकाधगद्धगद्धगज्ज्वल- द्धनञ्जयाधरीकृतप्रचण्डपञ्चसायके । धराधरेन्द्रनन्दिनीकुचाग्रचित्रपत्रक- प्रकल्पनैकशिल्पिनि त्रिलोचने मतिर्मम ॥ ६
Roman transliteration · उच्चारण
karālabhālapaṭṭikādhagaddhagaddhagajjvala- ddhanañjayādharīkṛtapracaṇḍapañcasāyake | dharādharendranandinīkucāgracitrapatraka- prakalpanaikaśilpini trilocane matirmama || 6
Editorial sense · भाव-सार
May the mind rest in three-eyed Shiva, with fierce forehead fire, portrayed as the artist adorning Parvati.
भयानक ललाटाग्नि वाले, पार्वती के सौंदर्य के कलाकार त्रिलोचन में मन लगाने की प्रार्थना।
Reading unit 7
नवीनमेघमण्डलीनिरुद्धदुर्धरस्फुर- त्कुहूनिशीथिनीतमःप्रबन्धबन्धुकन्धरः। निलिम्पनिर्झरीधरस्तनोतु कृतिसिन्धुरः कलानिधानबन्धुरः श्रियं जगध्दुरन्धरः ॥७
Roman transliteration · उच्चारण
navīnameghamaṇḍalīniruddhadurdharasphura- tkuhūniśīthinītamaḥprabandhabandhukandharaḥ| nilimpanirjharīdharastanotu kṛtisindhuraḥ kalānidhānabandhuraḥ śriyaṃ jagadhdurandharaḥ ||7
Editorial sense · भाव-सार
May the sustainer of the world, with a throat dark as night, Ganga, elephant skin and Moon, bestow wellbeing.
अंधेरी रात्रि जैसे कंठ, गंगा, गजचर्म और चंद्र से शोभित विश्वधारक से समृद्धि की प्रार्थना।
Reading unit 8
प्रफुल्लनीलपङ्कजप्रपञ्चकालिमच्छटा- विडम्बिकण्ठकन्धरारुचिप्रबन्ध कन्धरम् । स्मरच्छिदं पुरच्छिदं भवच्छिदं मखच्छिदं गजच्छिदान्धकच्छिदं तमन्तकच्छिदं भजे ॥
Roman transliteration · उच्चारण
praphullanīlapaṅkajaprapañcakālimacchaṭā- viḍambikaṇṭhakandharāruciprabandha kandharam | smaracchidaṃ puracchidaṃ bhavacchidaṃ makhacchidaṃ gajacchidāndhakacchidaṃ tamantakacchidaṃ bhaje ||
Editorial sense · भाव-सार
I worship blue-throated Shiva as destroyer of desire, the cities, bondage, sacrifice, the elephant, Andhaka and death.
नील कमल जैसे कंठ वाले, काम, त्रिपुर, संसार-बंधन, यज्ञ, गज, अंधक और मृत्यु का अंत करने वाले शिव का भजन।
Reading unit 9
अगर्वसर्वमङ्गलाकलाकदम्बमञ्जरी- रसप्रवाहमाधुरीविजृम्भणामधुव्रतम् । स्मरान्तकं पुरान्तकं भवान्तकं मखान्तकं गजान्तकान्धकान्तकं तमन्तकान्तकं भजे ॥
Roman transliteration · उच्चारण
agarvasarvamaṅgalākalākadambamañjarī- rasapravāhamādhurīvijṛmbhaṇāmadhuvratam | smarāntakaṃ purāntakaṃ bhavāntakaṃ makhāntakaṃ gajāntakāndhakāntakaṃ tamantakāntakaṃ bhaje ||
Editorial sense · भाव-सार
I worship Shiva who delights in the sweetness of auspicious arts and ends the listed forms of adversity.
मंगल-कलाओं के मधुर रस में रमने वाले और बाधाओं का अंत करने वाले शिव का भजन।
Reading unit 10
जयत्वधभ्रविभ्रमभ्रमद्भुजङ्गमस्फुर- द्धगद्धगद्विनिर्गमत्करालफालहव्यवाट् । धिमिद्धिमिद्धिमिध्वनन्मृदङ्गतुङ्गमङ्गल- ध्वनिक्रमप्रवर्तितप्रचण्डताण्डवः शिवः ॥
Roman transliteration · उच्चारण
jayatvadhabhravibhramabhramadbhujaṅgamasphura- ddhagaddhagadvinirgamatkarālaphālahavyavāṭ | dhimiddhimiddhimidhvananmṛdaṅgatuṅgamaṅgala- dhvanikramapravartitapracaṇḍatāṇḍavaḥ śivaḥ ||
Editorial sense · भाव-सार
Victory to Shiva’s powerful tandava, accompanied by moving serpents, forehead fire and the resounding drum.
सर्प की गति, ललाट की अग्नि और मृदंग के नाद के साथ प्रचंड तांडव करने वाले शिव की जय।
Reading unit 11
दृषद्विचित्रतल्पयोर्भुजङ्गमौक्तिकस्रजो- र्गरिष्ठरत्नलोष्ठयोः सुहृद्विपक्षपक्षयोः। तृणारविन्दचक्षुषोः प्रजामहीमहेन्द्रयोः समं प्रवर्तयन्मनः कदा सदाशिवं भजे ॥
Roman transliteration · उच्चारण
dṛṣadvicitratalpayorbhujaṅgamauktikasrajo- rgariṣṭharatnaloṣṭhayoḥ suhṛdvipakṣapakṣayoḥ| tṛṇāravindacakṣuṣoḥ prajāmahīmahendrayoḥ samaṃ pravartayanmanaḥ kadā sadāśivaṃ bhaje ||
Editorial sense · भाव-सार
The devotee longs to worship with equanimity toward stone and fine beds, snakes and pearls, jewels and earth, friends and opponents.
पत्थर और सुंदर शय्या, सर्प और मोती, रत्न और मिट्टी, मित्र और शत्रु में समभाव रखकर शिवभजन की इच्छा।
Reading unit 12
कदा निलिम्पनिर्झरीनिकुञ्जकोटरे वस- न्विमुक्तदुर्मतिः सदा शिरःस्थमञ्जलिं वहन् । विमुक्तलोललोचनाललामफाललग्नकः शिवेति मन्त्रमुच्चरन्कदा सुखी भवाम्यहम् ॥ १२
Roman transliteration · उच्चारण
kadā nilimpanirjharīnikuñjakoṭare vasa- nvimuktadurmatiḥ sadā śiraḥsthamañjaliṃ vahan | vimuktalolalocanālalāmaphālalagnakaḥ śiveti mantramuccarankadā sukhī bhavāmyaham || 12
Editorial sense · भाव-सार
The devotee longs for happiness in a quiet place near Ganga, abandoning confusion and restlessness while repeating Shiva’s name.
गंगा के पास शांत स्थान में दुर्बुद्धि और चंचलता छोड़कर शिवनाम जपते हुए सुख की प्रार्थना।
Reading unit 13
इमं हि नित्यमेवमुक्तमुत्तमोत्तमं स्तवं पठन्स्मरन्ब्रुवन्नरो विशुद्धिमेति सन्ततम् । हरे गुरौ स भक्तिमाशु याति नान्यथा गतिं विमोहनं हि देहिनां तु शङ्करस्य चिन्तनम् ॥ १३
Roman transliteration · उच्चारण
imaṃ hi nityamevamuktamuttamottamaṃ stavaṃ paṭhansmaranbruvannaro viśuddhimeti santatam | hare gurau sa bhaktimāśu yāti nānyathā gatiṃ vimohanaṃ hi dehināṃ tu śaṅkarasya cintanam || 13
Editorial sense · भाव-सार
The verse describes religious purification and devotion to Shiva through regular recitation, remembrance and utterance.
नित्य पाठ, स्मरण और उच्चारण से शुद्धि तथा शिवभक्ति का धार्मिक फल।
Reading unit 14
पूजावसानसमये दशवक्रगीतं यः शम्भुपूजनमिदं पठति प्रदोषे । तस्य स्थिरां रथगजेन्द्रतुरङ्गयुक्तां लक्ष्मीं सदैव सुमुखीं प्रददाति शम्भुः ॥ १४
Roman transliteration · उच्चारण
pūjāvasānasamaye daśavakragītaṃ yaḥ śambhupūjanamidaṃ paṭhati pradoṣe | tasya sthirāṃ rathagajendraturaṅgayuktāṃ lakṣmīṃ sadaiva sumukhīṃ pradadāti śambhuḥ || 14
Editorial sense · भाव-सार
The concluding verse gives a religious assurance of stable prosperity through recitation at the end of Shiva worship during pradosha.
प्रदोष में पूजा के अंत में रावण द्वारा गाए स्तोत्र का पाठ करने पर स्थिर समृद्धि का धार्मिक आश्वासन।
Reading unit 15
॥ इति श्रीरावणविरचितं शिवताण्डवस्तोत्रं सम्पूर्णम् ॥
Roman transliteration · उच्चारण
|| iti śrīrāvaṇaviracitaṃ śivatāṇḍavastotraṃ sampūrṇam ||
Editorial sense · भाव-सार
The colophon closes the hymn with its traditional attribution to Ravana.
रावण को परंपरागत श्रेय देते हुए स्तोत्र का समापन।
Edition & acknowledgements · संस्करण और आभार
Edition and reuse
Text adapted from the attributed Wikisource contributors under CC BY-SA 4.0. Changes: reading-unit grouping, punctuation/layout; new Roman transliteration and sense summaries. Licence: https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/. Source history linked below.
New Eternal Vedic editorial sense summaries and Roman transliteration. Reusable under CC BY-SA 4.0; no modern publisher translations or recordings reproduced.